“Kinderen horen op te groeien in een rookvrije omgeving”, klinkt het in het huidige regeerakkoord.
De verstrengingen van het rookverbod sinds 31 december 2024 zijn volgens de Arizona-coalitie een stap in de juiste richting, maar nog niet voldoende.
Met het oog op een rookvrije generatie tegen 2040, vaart de regering nu koers richting een algemeen rookverbod op terrassen.
Van brandveiligheid tot volksgezondheid
Het idee van een rookverbod is geen recent fenomeen.
In 1947 werd het eerste Belgische rookverbod ingevoerd in theaterzalen en cinema’s. Toen nog niet uit een bezorgdheid voor de volksgezondheid, maar wegens brandgevaar.
Naarmate het schadelijke effect van roken duidelijker werd, breidde het rookverbod zich uit naar trams, bussen en metro’s.
In 1990 volgde opnieuw een verstrenging voor alle gesloten publieke plaatsen, uitgezonderd de horeca.
Op 1 januari 2010 trad een nog strikter rookverbod in werking: alle gesloten publiek toegankelijke plaatsen in ons land, inclusief de horeca, moeten rookvrij zijn.
Niet alleen winkels, shoppingcentra, stations en het openbaar vervoer, maar voortaan dus ook restaurants, cafés, tearooms, tavernes en dancings worden geviseerd.
Het rookverbod is permanent van kracht: het geldt ook buiten de reguliere openingsuren en tijdens privé-evenementen.
Niet alleen gewone sigaretten, maar ook elektronische sigaretten, waterpijpen en alle andere producten om te roken, mogen enkel worden gebruikt in een daartoe georganiseerde rookkamer of in open lucht.
Sinds 31 december 2024 is het bestaande rookverbod opnieuw gevoelig verstrengd en zijn er ook enkele plaatsen in open lucht die onder het wettelijk rookverbod vallen.
De bedoelde openluchtplaatsen zijn attractieparken, dierentuinen, speelterreinen, kinderboerderijen en sportterreinen (en de supporter zones). Een uitzondering hierop is voorzien voor meerdaagse muziekfestivals op sportterreinen.
Daarnaast is het ook verboden te roken binnen een straal van 10 meter van alle in-en uitgangen van bepaalde publieke gebouwen waaronder woonzorgcentra, ziekenhuizen, kinderdagverblijven, scholen en openbare bibliotheken.
Personen die het bestaande rookverbod naast zich neerleggen, riskeren boetes tot 8.000,00 euro. Zowel de roker als de uitbater van een horecazaak kunnen worden beboet.
En een sigaretje roken op een terras?
Roken op open terrassen blijft voorlopig toegelaten. Maar dat is wellicht niet lang meer het geval.
De federale regering heeft al laten weten dat ze het rookverbod verder wil uitbreiden, met name naar horecaterrassen.
Uit een peiling van Het Nieuwsblad blijkt dat de meerderheid van de Vlamingen dit idee steunt. Toch klinkt er kritiek uit de horecasector. Een ledenbevraging bij Horeca Vlaanderen wijst uit dat 72% van de horecazaken gekant is tegen de voorziene uitbreiding van het rookverbod.
Ondanks het protest uit de horecasector en hun alternatieve voorstellen, houdt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke voet bij stuk: “Het rookverbod op terrassen komt er”.
Een eerste versie van het ontwerp tot wetswijziging voor de uitbreiding van het rookverbod ligt momenteel voor. Het ontwerp voorziet vanaf 1 januari 2026:
- een algemeen rookverbod op terrassen
- een rookvrije zone van 10 meter rond deze terrassen
- een gedeelde verantwoordelijkheid voor uitbaters en consumenten
- het afschaffen van rookkamers.
De komende maanden zal blijken of het wetsontwerp nog wordt bijgestuurd.
Maar één ding is duidelijk: de dagen van de sigaret op het terras zijn geteld.